Fouten in de geneeskunde
De nieuw benoemde inspecteur-generaal van Volksgezondheid prof.dr. Gerrit van der Wal heeft de Nederlandse ziekenhuiswereld met een rapport de gordijnen ingejaagd. Jaarlijks zouden er twee à vijfduizend patiënten sterven ten gevolge van medische fouten. Meer dan 30.000 zieken zouden soms blijvend letsel oplopen. Dat zijn ruim twee keer zo veel slachtoffers als er in het verkeer vallen. Professor Van der Wal eist strenge maatregelen.
Het is zeker niet de eerste keer dat fouten in de geneeskunde openbaar worden gemaakt. Dit gebeurt van tijd tot tijd al meer dan dertig jaar. De officiële reacties zijn echter altijd dezelfde.
De minister van Volksgezondheid Ab Klink (CDA) heeft al beloofd met een plan te komen om „de zorg in de ziekenhuizen veiliger te maken”. En de patiëntenvereniging NPCF stelt dat „de inspectie falende ziekenhuizen en specialisten moet straffen
De hoogleraar gezondheidsrecht van de VU te Amsterdam prof.dr. Johan Legemate wees op het nieuwe regeerakkoord dat stelt dat volledig elektronische patiëntendossiers in 2009 moeten zijn ingevoerd. Bij iedere ingreep dient dan een zogenaamde ’regiearts’ de gegevens te controleren. De geplande maatregelen buitelen over elkaar heen. De hoofdinspecteur stelde dat vijf à tien procent van alle dokters disfunctioneert. En dat medici die over hun professionele hoogtepunt heen zijn, gecorrigeerd moeten worden. Bovendien zouden specialisten iedere tien jaar ergens anders moeten gaan werken ’om fris te blijven’.
Dit alles is een herhaling van wat er al tientallen jaren wordt beweerd. Maar de praktijk is anders. administratieve slordigheden. Medische gegevens worden vaak niet correct doorgegeven. Ook ontbreekt er soms zeer essentiële informatie in het medisch dossier. Dat is allemaal waar
Menselijk falen
Maar na meer dan dertig jaar rapporten over medische letselschade te hebben geschreven, is mijn ervaring dat verreweg de meeste fouten worden veroorzaakt door uiterst banale menselijke tekortkomingen. Karakterdefecten zoals: slordigheid, luiheid, ongeïnteresseerdheid, arrogantie, autoritair gedrag, gemakzucht, gebrek aan interesse, contactstoornissen, eigenwijsheid, haast, zelfoverschatting en gebrek aan medemenselijkheid.
Om die fouten te voorkomen, helpen geen medische dossiers, strenge organisatorische maatregelen of uitputtende managementvergaderingen. Als we even een paar bekende rampen de revue laten passeren, valt dat meteen op. Specialisten die weigeren te komen als een verpleegkundige alarm slaat. Een huisarts die klachten over bloed bij de ontlasting een jaar lang zonder enig onderzoek afdoet met de achteloze opmerking dat het wel aambeien zullen zijn. Waarna de patiënt sterft aan darmkanker. Artsen die een doodzieke kleuter naar huis terugsturen met de mededeling ’dat het wel een griepje zal zijn’. Drie uur later sterft hij aan hersenvliesontsteking.
Patiënten bij wie het verkeerde been werd geamputeerd. Of bij wie de enig gezonde nier werd verwijderd. En dan die stakkerds die in de badkuip om het leven kwamen. Doordat ze verdronken, daar ieder toezicht ontbrak, of die verbrandden omdat het water te heet was. En al die fouten konden worden voorkomen door simpele menselijke aandacht en verantwoordelijkheidsgevoel.
In het kader van de moderne, efficiënte bedrijfsvoering komt het voor dat een specialist de patiënt die hij in de operatiekamer onder handen krijgt, nooit eerder heeft gezien en maar blindelings moet vertrouwen op wat slordige gegevens in het patiëntendossier. Ook is het een manco dat dokters en verpleegkundigen, vaak niet als een team samenwerken. Dat wil zeggen dat eenieder het recht heeft kritische vragen te stellen. Dat wordt meestal niet gedaan, omdat zeker de lagere rangen bang zijn in hun carrière geschaad te worden bij kritische vragen aan een hogergeplaatste
Computerstem
Het is zeker niet zo dat het vroeger allemaal beter was. Maar het was toen wel een ijzeren wet dat de zieke mens het centrum was van het medisch universum. En geneeskunde was in principe geen broodwinning maar een roeping, waar ook het privéleven van de arts zonodig voor moest wijken. Vele jonge artsen vinden dit zwaar overdreven. De steeds verbeterde vormen van elektronische communicatie en management worden veelal gebruikt om dat privéleven van de arts veilig te stellen. Wie thans na vijf uur ’s middags een dokter belt, krijgt meestal een computer als gesprekspartner.
Zo komt het voor dat terwijl een tot manager verworden arts, participerend in een zogenaamd interdisciplinair indicatieberaad, behandelprotocollen implementeert in het multifunctionele medisch team, zijn patiënt sterft aan een niet opgemerkte blindedarmontsteking. En daar helpen geen elektronische verslagleggingen of systemen tegen. Het is het ontbreken van basaal medisch fatsoen.
bron telegraaf
met dank aan prof.dr B Smalhout
ster is doorgelinkt aan schadeletselloket en Goen advocaten
Uw persoonlijke ip adres is ons bekend bij misbruik doen wij aangifte
